Có một tượng đài phụ nữ trên đỉnh Đèo Ngang

Nguyễn Xuân Diện

Trong văn học Việt Nam có một người phụ nữ Hà Nội đã để lại vóc dáng đài các đã mấy trăm năm. Người phụ nữ tài hoa ấy, đứng trước thiên nhiên đất nước đã nói tâm tình của một con người cô đơn nhỏ bé trước vũ trụ, nhưng dường như đã cố giấu đi cả tên tuổi của mình. Mặc dù tên của bà có ý nghĩa là mùi hương thơm nức, nhưng bà vẫn cố giấu đi, ngay cả tên gọi của mình. Người ta cũng không gọi bà bằng tên gọi của chồng bà như những phụ nữ khác. Người ta chỉ gọi bà bằng cái chức vụ của chồng bà mà thôi. Đó là Bà Huyện Thanh Quan. Tên thật của bà là Nguyễn Thị Hinh. Hinh 馨 chữ Hán có nghĩa là hương thơm ngào ngạt.

Nữ sĩ hơn 200 năm vẫn khiến đàn ông ‘đỏ mặt’ và kính phục

Vanvn- Hơn 200 năm qua, nữ sĩ Hồ Xuân Hương được biết đến là một tài năng văn học với những vần thơ đa nghĩa, nhiều hàm ý, sắc sảo và độc đáo.

Hồ Xuân Hương, “Bà Chúa Thơ Nôm”, vốn nổi tiếng với những câu thơ đầy gợi cảm. Bà biến những vật bình dị trong đời sống, cái quạt, quả mít, bánh trôi, hang động… thành biểu tượng phồn thực sống động, đồng thời khẳng định tiếng nói độc lập và táo bạo của người phụ nữ giữa xã hội phong kiến khắt khe, khiến thi ca Việt Nam vừa phải ngạc nhiên, vừa đỏ mặt trước sự tinh tế và mạnh mẽ của bà.

Nữ sĩ Hồ Xuân Hương, “Bà Chúa Thơ Nôm”, Tranh Tạ Tâm

Chuyện tình “Một Mùa Đông” của thi sĩ Lưu Trọng Lư...

 

Chuyện tình “Một Mùa Đông” của thi sĩ Lưu Trọng Lư và nữ điêu khắc gia nổi tiếng thế giới: “Người em sầu mộng của muôn đời…”

ĐI CHIẾN ĐẤU LÀ NIỀM VUI BẤT TẬN

Bùi Minh Quốc

Nhà thơ Bùi Minh Quốc hồi tưởng: "Đến khi vào Đảng, may sao quyết định kết nạp ghi tên Bùi Minh Quốc, từ đấy tên ghi trong lý lịch với tên ký trên tác phẩm là một".

Ô cửa sổ trường Chu Văn An và nẻo thơ lên miền Tây

BÙI MINH QUỐC

Tôi được học ở trường Chu Văn An ba năm lớp tám, chín, mười (8D, 9D, 10D) từ 1956 đến 1959, vào tuổi 16 - 19, cái tuổi tuyệt vời nhất của cuộc đời.

Chính tại đây, một hôm nào đó, dưới bóng các cây cổ thụ trùm tỏa khắp sân trường, tôi đã có bài thơ “Thật kỳ diệu khi mười tám tuổi” gửi đăng báo Tiền phong, nay chỉ còn nhớ mấy câu này: Thật kỳ diệu khi mười tám tuổi/ Cháu Bác Hồ, đồng chí của Lê-nin…

Đối với cái tuổi 18 của tôi, và chắc của cả thế hệ tôi, làm cháu Bác Hồ, làm đồng chí của Lê-nin nghĩa là phải sống có lý tưởng, là hiến trọn đời mình cho lý tưởng cao cả: Giải phóng dân tộc và giải phóng con người; đất nước Việt Nam phải độc lập thống nhất và trên đất nước độc lập ấy mỗi con người phải được tự do.

GIAI THOẠI CHÙA NGỌC HỒ-HÀ NỘI

 LÊ HỒNG KHÁNH

Những cuộc tình éo le trong sử Việt: Chối bỏ tình vua

Vanvn- Vua Lê Thánh Tông ngạc nhiên tin chắc đây là một tiên nữ giáng trần. Lòng ngơ ngẩn tiếc nuối, rồi truyền lệnh cho xây lầu Vọng Tiên ở ngay đó để kỷ niệm và cũng để ngóng trông, hy vọng có dịp tái ngộ với người con gái tài sắc ấy. Về sau, khi phá thành Thăng Long xây lại, lầu Vọng Tiên bị tháo dỡ và chuyển về phố Hàng Bông…

Bậc minh quân của quốc gia Đại Việt

Lê Thánh Tông (1442 – 1497) tên là Tư Thành, hiệu Thiên Nam động chủ, sinh năm Nhâm Tuất (1442), con thứ tư của Lê Thái Tông, mẹ là Ngô Thị Ngọc Dao.

Lê Thánh Tông lên ngôi giữa lúc triều chính nhà Lê đang lục đục mâu thuẫn. Vì vậy công việc quan trọng đầu tiên của ông là nhanh chóng chấm dứt tình trạng phe phái trong cung đình, khẩn trương tổ chức công cuộc xây dựng đất nước với một ý chí cải cách mạnh mẽ, táo bạo.

"ẨN ỨC NHỤC TÌNH" VÀ...SEX TRONG THƠ NGUYỄN BÍNH

Phạm Công Trứ

Vanvn-Trong số các thi nhân thời Thơ Mới, Nguyễn Bính được mệnh danh là “ông Vua thơ tình” bên cạnh “ông Hoàng thơ tình” Xuân Diệu. Đã nhiều bài viết về thơ tình, người tình của Nguyễn Bính. Trong phạm vi bài này, người viết chỉ đề cập đôi nét về ẩn ức dục tình trong thơ Nguyễn Bính, đồng thời cũng động chạm đến một vấn đề khá tế nhị, là thơ Nguyễn Bính có yếu tố sex không?

THƠ TIẾP SỨ, THƠ ĐI SỨ

 Năm 1294 tiễn hai sứ giả Lý Trọng Tân và Tiêu Phương Nhai về cố quốc, vua Trần Nhân Tông viết bài thơ "Tống Bắc Sứ Lý Trọng Tân, Tiêu Phương Nhai" bày tỏ mong ước bang giao hòa hảo lâu dài giữa hai nước.

NGUYỄN THANH TÚ

Sử sách ghi lại trong một cuộc lui quân, vua Trần Nhân Tông cho khắc hai câu thơ vào đuôi thuyền rồng: "Cối Kê cựu sự quân tu ký, Hoan Ái do tồn thập vạn binh" (Cối Kê chuyện cũ, ngươi nên nhớ/ Hoan Ái vẫn còn mười vạn quân). Hoan Ái tức Thanh Hóa, Nghệ An ngày nay.

Điển tích "Cối Kê" có từ thời Xuân Thu Chiến Quốc kể Việt Vương Câu Tiễn lui quân về Cối Kê đợi thời cơ đánh Ngô vương Phù Sai. "Ngươi" (quân) ở đây là đại từ chỉ thị rộng rãi không nên hiểu chỉ là quân sĩ nhà Trần mà còn chỉ cả quân Nguyên. Ý thơ bật ra: ngày xưa Câu Tiễn ít quân mà lui binh thành công lớn, ngày nay "ta" còn cả mười vạn binh (chưa cần đến) thì việc lui binh sẽ thành công bội phần. Không chỉ tăng cường nhuệ khí quân ta, còn là lời cảnh báo cho kẻ xâm lược - những "sứ giả" gây chiến tranh hãy coi chừng!

NẾU TÔI LÀ PUSHKIN

Châu Hồng Thuỷ

Alechsandr Sergeievich Pushkin sinh 24/5 /1799 theo lịch Nga cũ (lịch mới là 6/6/1799), mất 10/2/1837 sau trận đấu súng với Dan tex, hưởng dương 38 tuổi.

GIAI THOẠI VĂN CHƯƠNG

 Nhà văn Nam Cao và lần thoát khỏi đòn thù của Bá Kiến

"Cái lò gạch cũ" là tác phẩm của nhà văn Nam Cao được tin thành sách lần đầu vào 1941. Sau đó nhà xuất bản Đời mới (Hà Nội ) đã tự ý đổi tên thành "Đôi lứa xứng đôi". Đến khi tác phẩm được in lại trong tập Luống Cày do Hội văn hóa Cứu Quốc xuất bản tại Hà Nội năm 1946 và tác giả Nam Cao đặt lại tên cho tác phẩm này là "Chí Phèo:

GIAI THOẠI VĂN CHƯƠNG

 Vụ kiện giải oan cho kiệt tác văn học Ulysses bị gán mác khiêu dâm

Vanvn- Tiểu thuyết Ulysses của nhà văn James Joyce ngày nay được đánh giá là kiệt tác văn học nhân loại, song từng chật vật tới suýt “chết yểu” vì lệnh cấm, bị cáo buộc là sách khiêu dâm.

Năm 1906, James Joyce bắt đầu nung nấu ý tưởng về Ulysses như một truyện ngắn. Cuối cùng nó dài tới 732 trang và trở thành tiểu thuyết được tác giả viết suốt 15 năm ở Italy, Thụy Sĩ và Pháp.

Các nhà văn đương thời, T.S. Eliot và Ernest Hemingway, gọi Ulysses là kiệt tác “thay đổi tiến trình của văn học nhân loại”. Hiện, nó là tiêu chuẩn của văn học, được đưa vào giảng dạy tại nhiều đại học khắp thế giới. Song không phải lúc nào nó cũng được tôn kính như bây giờ.

VĂN HÀO NGA ANTON TSEKHOV: NIỀM YÊU KHÔNG THỎA

Không ai biết trong đời mình, một nhà văn đã từng yêu bao nhiêu người. Nhưng chúng ta có thể biết, nhà văn ấy đã từng đau đớn vì những ai trên tình trường. Với văn hào Nga Anton Tsekhov, nhận định này càng đúng. Ông từng nổi tiếng thế giới với những truyện ngắn và kịch về tình yêu. Tuy nhiên, cho đến phút cuối cùng của cuộc đời, Tsekhov vẫn chưa viết xong nổi tác phẩm nhiều dư vị nhất của mình: mối tình giữa ông với nữ nghệ sĩ sân khấu Olga Knipper.

Lần đầu tiên Tsekhov nhìn thấy người vợ tương lai là vào năm 1898. Khi đó, ông tới xem vở diễn Sa hoàng Fiodor Ioannovich trên sân khấu của Nhà hát nghệ thuật hàn lâm Mátxcơva (MKHAT) mà hai tên tuổi lẫy lừng Stanislavsky và Nemirovich – Danchenko vừa lập ra.

CÁI ĐÊM HÔM ẤY ĐÊM GÌ…

Mời đọc lại tác phẩm chấn động 30 trước của Phùng Gia Lộc

Năm 1983, tôi được ở nhà chờ quyết định về nghỉ chế độ. Chiều chủ nhật, thằng Học con tôi rủ rỉ nói:

- Con bắt được bác Quang ăn bánh cuốn ở hàng anh Minh. Bác đi thồ sắn ở chợ Phúc Địa về. Bác cho mấy bó nhưng con không lấy. Bác dặn con về đừng nói với bố mẹ là đã gặp bác. Nói, hôm nào sang bác đánh chết.

- Hừ! Lại thế nữa...

Tôi buột miệng bảo với con thế, rồi thừ ra. Bạn bè anh em cùng một phòng với nhau mà đi qua không vào. Có điều gì nhỉ?

Sáng thứ hai tôi sang cơ quan ứng mấy cân gạo và định bụng sẽ gặp, trút sấm sét lên đầu anh ấy. Nghe tôi trách, Lê Trung Quang, trưởng phòng tổ chức Ủy ban huyện Thọ Xuân, cười hà hà làm lành thật đôn hậu, dễ yêu:

Giai thoại văn chương: Tám Ngọn Gió Đời

Có một giai thoại hay về bài thơ của Tô Đông Pha, dẫu không cổ súy cho những cái tâm bất động trước những ngang trái của con người, nhưng mỗi giai thoại đều có một bài học thâm thúy, sâu xa, xin giới thiệu bạn đọc.
Xuân Lộc

Tám Ngọn Gió Đời

Hoavan

HỎI: – Chúng tôi có biết một số giai thoại thú vị về Tô Đông Pha và Thiền sư Phật Ấn.